Om meg

Eg heiter Henning Andersen og er fødd i 1977.

Som nesten næraste granne til kyrkja i Aurdal, kan eg vel seia at eg har fåt kyrkjeklokkene i Aurdal inn med morsmjølka. Klangen frå kyrkjeklokker har alltid fasinert meg, og då kyrkja feira sitt 250-årsjubileum i 1987, hadde skulen fleire samarbeidsprosjekt med kyrkja. Og gjennom desse prosjekta vart også interessa for kyrkjebygget tent i meg.

Året etter fekk eg vera med den gamle kyrkjetenaren Sigurd Petersborg (1912 - 2009) når har gjorde i stand til gudstenester, og ringte med kyrkjeklokkene.

Då Sigurd gjekk av med pensjon i 1993, vart stillinga som kyrkjetenar lyst ledig, og eg søkte. Eg fekk jobben, og vart såleis 5. generasjon kyrkjetenar/ringar i familien. Tippoldefar min var kyrkjetenar i Aurdal frå 1866 - 1904. Far hans att skulle også etter muntlege kjelder ha vore ringar i Aurdal.

Med folkemusikken i ryggmargen frå oppveksten med gamle besteforeldre, var det ikkje eit vanskeleg val at det var folkemusikklina på Valdres Vidaregåand skule eg skulle ta.

Interessa for kyrkjeorgel har også fult meg frå eg var ganske liten. Dei fyrste timane i orgelspel fekk eg av dåværande organist i Aurdal, Anlaug Fønhus Svae (1908 - 1993). Frå sama år eg byrja som kyrkjetenar, vart eg og nytta som vikarorganist.

I tre år, frå 2012 var eg tilsett som organist på heiltid i Nordre Land kirkeliege fellesråd.

I tillegg til stillinga som kyrkjetenar i Aurdal, eig og driv eg Valdres Gravferdsbyrå.

I 2004 byrja eg på den Skandinaviske klokkenistskole (Scandinavian Carillon School) i Løgumkloster i Danmark.

Sidan då har eg ofte vorte nytta som føredragshaldar om kyrkjeklokker, og instruktør på ringekurs. Elles har eg òg vorte mykje nytta som freelance konsulent for Riksantikvaren og dei ulike bispekontora, i klokkesaker.

Underlege makter - kyrkjeklokker i folkemusikken

Våren 2006 kom CD'en "Underlege makter" ut. Der er det kyrkjeklokketradisjonen i Valdres som er tema. CD en kan tingast frå Talik.no

På CD'en finst og ein video som syner ringing i kyrkjetårnet i Aurdalskyrkja. Klikk her for å sjå den.

Kurs og foredrag

Mykje kunnskap om kyrkjeklokker i Noreg gått tapt. I frå midten av 50-talet var iveren etter å få installert elektrisk ringing i kyrkjene svært stor, og både kunnskapen om kyrkjeklokker og ringing vart med det mange stader borte.

Kvifor ringer kyrkjeklokkene tre gonger før ei gudsteneste? Kva for klokker blir brukt til kva type kyrkjeleg handling? Kvifor ringer me 3x3 slag når messa er over? Kvifor ringer me ein heil time ved høgtidsdagane? Kva er skilnaden på manuell og elektrisk ringing? Kva kan me gjera for å ivareta og bygge opp kyrkjeklokketradisjonen vår?

Desse, og mange fleire spørsmål rundt kyrkjeklokketradisjonen, kan du få svar på om du vil. Eg reiser ofte rundt og held føredrag, for sokneråd, fellesråd, gamle og nye ringarar, lag og foreiningar.

Her kan du høyre eit intervju om kyrkjeklokker, frå radioprogrammet "Museum" på NRK2 - 12. august 2011

Konsulenttenester

Samanlikna med andre land, har ikkje Noreg nokon ofisiell klokkekonsulent. Campanologi - klokkelære, er heller ikkje noko som finst som fag korkje for kyrkjemusikarar eller prestar. Difor er det veldig tilfeldig kva som er vorte overlevert og teke vare på av klokkekunnskap her i landet.

Der ein framleis har manuell ringing, er stoda litt anleis. Men også der merkar ein at rasjonaliseringa har fått godt tak. Ein ringer kanskje ikkje alle tre gongene før messa lengre. Kanskje har ein kutta ut høgtidsringinga i pinsa (for folk veit jo ikkje kva pinse er likevel), eller ein ringer berre den eine av klokkene i tårnet.

I dag er situasjone noko anna enn den var for berre nokre få år sidan. Det er fleire utdanna campanologar i landet, og både Riksantikvaren og biskopane har fått ny kunnskap om kyrkjeklokkene.

Restaurert klokkeoppheng frå 1682

Som klokkekonsulent reiserer eg ofte rundt og kan gje uhilda råd i høve ei klokkesak. Skal ein byte ut den gamle, sprukne klokka og få ny, eller skal ein repare den gamle? Må ein skifte ut det gamle opphenget, eller kan det renoverast? Skal ein installere elektrisk ringing for å skåne kyrkjetenaren mot støy, eller kan ein finne andre og rimelegare løysingar?

Eit føredrag/seminiar/ringekurs for å gje kyrkjetenarane/ringarane litt fagleg påfyll og yrkesstoltheit, har synt seg viktig for å oppretthalde ringetradisjonane.

I kyrkjer der ein har installert elektrisk ringing går ofte ringekunnskapen og kunnskapen om kyrkeklokker, som ein del av liturgien, i gløymeboka. Med elektrisk ringing er alt anten førehandsprogrammert eller ein trykker på ein knapp. Alt går av seg sjølv. Snøgt gløymer ein at ein faktisk har val - korleis kan kyrkjeklokkene vera med på å seia noko om denne syndagens karrakter? Har me fleire klokker? Kan ein bruke ulike klokker til ulike type messer? Kan me ringe med klokkene under Sanctus? Kan me kime når prossesjone går inn i kyrkja?

Treng du litt råd og rettleiing? Ta gjerne kontakt.